सुर्खेत,असोज १९ गते । कर्णाली प्रदेशमा आगामी मंसिर १६ देखि २७ गतेसम्म आयोजना हुने दशौँ राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिता–२०८३का लागि विभिन्न ३२ खेलका प्रस्तावित खेलस्थल तय गरिएको छ। राष्ट्रिय स्तरको ठूलो खेलकुद प्रतियोगिता कर्णालीमा आयोजना गर्ने तयारी अघि बढिरहेका बेला मूल आयोजक समितिले प्रतियोगितामा समावेश हुने खेलका लागि विभिन्न जिल्लामा खेलस्थल प्रस्ताव गरेको हो।
आइतबार बसेको दशौँ राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिता मूल आयोजक समितिको बैठकले अधिकांश खेल कर्णाली प्रदेशको राजधानी सुर्खेतमा सञ्चालन गर्ने प्रस्ताव गरेको छ। कर्णालीका अन्य जिल्लालाई समेत प्रतियोगिताको आयोजनामा जोड्ने गरी विभिन्न खेललाई सम्बन्धित जिल्लामा सञ्चालन गर्ने प्रस्ताव गरिएको छ। त्यसैगरी आवश्यक पूर्वाधार तथा खेल सञ्चालनको सहजतालाई ध्यानमा राख्दै कर्णाली प्रदेशबाहिर बाँकेको नेपालगन्जमा समेत केही खेल आयोजना गर्ने प्रस्ताव गरिएको छ।
मूल आयोजक समितिको प्रस्तावअनुसार सुर्खेतमा एथलेटिक्स, कुस्ती, ब्याडमिन्टन, कबड्डी, बक्सिङ, कराँते, बास्केटबल, फुल कन्ट्याक्ट कराँते, आईटीएफ तेक्वान्दो, क्रिकेट, फुटबल, ह्यान्डबल, हक्की, ई–स्पोर्ट्स, स्क्वास, रग्बी, साइक्लिङ, तेक्वान्दो, भलिबल र उसु आयोजना गर्ने तयारी छ।
यसरी हेर्दा दशौँ राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताका अधिकांश खेल सुर्खेतमै केन्द्रित हुनेछन्। सुर्खेतमा मात्रै एथलेटिक्सदेखि भलिबल र उसुसम्म गरी २० खेल सञ्चालन गर्ने प्रस्ताव गरिएको छ। प्रतियोगिताको मुख्य आयोजनास्थलका रूपमा कर्णाली प्रादेशिक रंगशालालाई केन्द्रमा राखिएको छ।
सात जिल्लामा खेल, नेपालगन्जमा पनि प्रतिस्पर्धा
दशौँ राष्ट्रिय खेलकुदलाई सुर्खेतमा मात्र सीमित नगरी कर्णाली प्रदेशका विभिन्न जिल्लासम्म विस्तार गर्ने तयारी गरिएको छ। यसका लागि प्रदेशका अन्य जिल्लामा समेत केही खेल आयोजना गर्ने प्रस्ताव गरिएको छ।
खेलकुद परिषद्का सदस्य–सचिव रामचरित्र मेहताका अनुसार शारीरिक सुगठनका लागि सुर्खेत र कालीकोट, जुडोका लागि सुर्खेत र जाजरकोट तथा जिम्न्यास्टिकका लागि सुर्खेत र दैलेख प्रस्तावित खेलस्थल तय गरिएको छ।
त्यस्तै भारोत्तोलनका लागि नेपालगन्ज र सुर्खेत तथा सेपाकताक्रोका लागि सुर्खेतको छिन्चुलाई प्रस्तावित खेलस्थल बनाइएको छ। खेलको प्रकृति, उपलब्ध पूर्वाधार र सञ्चालनका लागि आवश्यक सुविधालाई आधार मानेर विभिन्न स्थान छनोट गरिएको हो।
कर्णाली प्रदेश खेलकुद विकास परिषद्को संयोजनमा केही खेललाई प्रदेशका अन्य जिल्लामा लैजाने प्रस्ताव गरिएको छ। त्यसअनुसार टेबलटेनिसका लागि सल्यान, बुद्धिचालका लागि दैलेख, खो–खोका लागि पश्चिम रुकुमको चौरजहारी तथा आर्चरीका लागि जुम्ला प्रस्तावित खेलस्थल तोकिएको छ।
यसले दशौँ राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगितालाई कर्णालीका विभिन्न भूगोलसम्म पुर्याउने अवसरसमेत सिर्जना गर्नेछ। राजधानी सुर्खेतमा मात्र खेल आयोजना गर्नुको सट्टा अन्य जिल्लालाई समेत प्रतियोगितासँग जोड्दा स्थानीयस्तरमा खेलकुदको वातावरण निर्माण गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
केही खेल नेपालगन्जमा
कर्णालीमै राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिता आयोजना हुने भए पनि आवश्यक पूर्वाधार तथा खेल सञ्चालनका अन्य पक्षलाई ध्यानमा राख्दै केही खेल कर्णाली प्रदेशबाहिर सञ्चालन गर्ने प्रस्ताव गरिएको छ।
प्रस्तावित सूचीअनुसार सुटिङ, पौडी र टेनिस नेपालगन्जमा सञ्चालन गर्ने तयारी छ। त्यसैगरी भारोत्तोलन पनि नेपालगन्ज र सुर्खेतमा सञ्चालन गर्ने प्रस्ताव गरिएको छ।
कर्णाली प्रदेशमा आयोजना हुने प्रतियोगिताका लागि सबै खेलको अन्तर्राष्ट्रिय वा राष्ट्रिय स्तरको आवश्यक पूर्वाधार तत्काल उपलब्ध गराउनुपर्ने अवस्था रहेकाले उपलब्ध संरचनालाई अधिकतम उपयोग गर्ने रणनीति अपनाइएको आयोजकको भनाइ छ।
राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्का सदस्य–सचिव मेहताका अनुसार खेलाडी तथा दर्शकको सहजता, उपलब्ध पूर्वाधार, खेल सञ्चालनको सम्भाव्यता तथा प्रतियोगिताको व्यवस्थापनलाई आधार बनाएर खेलस्थल प्रस्ताव गरिएको हो।
प्रदर्शनी खेलको विकल्प खुला
दशौँ राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगितामा नियमित प्रतिस्पर्धात्मक खेलका अतिरिक्त प्रदर्शनी खेल समावेश गर्ने विकल्पसमेत खुला राखिएको छ।
प्रस्तावित सूचीअनुसार सह–आयोजक कर्णाली प्रदेशबाट सिफारिस हुने उपयुक्त खेललाई प्रदर्शनी खेलका रूपमा प्रतियोगितामा समावेश गर्न सकिने व्यवस्था राखिएको छ। यसले कर्णालीमा लोकप्रिय तथा सम्भावना भएका खेललाई राष्ट्रिय स्तरमा चिनाउने अवसर प्रदान गर्न सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।
प्रदर्शनी खेलको छनोट भने कर्णाली प्रदेशको सिफारिस तथा प्रतियोगिताको समग्र तयारी र व्यवस्थापनलाई ध्यानमा राखेर गरिनेछ।
खेलस्थल व्यवस्थापन मुख्य चुनौती
दशौँ राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताको मिति नजिकिँदै जाँदा आयोजकसामु तयारी पूरा गर्ने चुनौती पनि बढ्दै गएको छ। ठूलो संख्यामा खेलाडी, प्रशिक्षक, निर्णायक, पदाधिकारी तथा अन्य प्राविधिक जनशक्ति सहभागी हुने भएकाले उनीहरूको व्यवस्थापन आयोजकका लागि महत्वपूर्ण पक्ष बन्नेछ।
राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्का अनुसार खेलस्थलको व्यवस्थापन, आवश्यक पूर्वाधारको तयारी, खेलाडी तथा निर्णायकको आवास, यातायात र खेल सञ्चालनका लागि आवश्यक अन्य सुविधाको व्यवस्थापन प्रतियोगिताका प्रमुख चुनौती हुन्।
विशेषगरी विभिन्न जिल्लामा खेल सञ्चालन गर्दा सम्बन्धित जिल्लामा आवश्यक खेल पूर्वाधार, आवास, यातायात, स्वास्थ्य तथा सुरक्षा व्यवस्थालाई समेत एकैसाथ व्यवस्थित गर्नुपर्नेछ। त्यसका लागि खेलस्थलको अन्तिम टुंगो लागेपछि सम्बन्धित जिल्लामा तयारीलाई थप तीव्र बनाउने योजना रहेको छ।
सुर्खेत मुख्य केन्द्र
प्रस्तावित खेलस्थल सूचीले दशौँ राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताको मुख्य केन्द्र सुर्खेत रहने स्पष्ट देखाएको छ। प्रदेश राजधानीमा धेरै खेल आयोजना हुने भएकाले खेलाडी, प्रशिक्षक, निर्णायक, पदाधिकारी तथा दर्शकको ठूलो उपस्थिति पनि सुर्खेतमा रहने अनुमान गरिएको छ।
कर्णाली प्रादेशिक रंगशालालाई मुख्य आयोजनास्थलका रूपमा अघि सारिएकाले रंगशाला तथा आसपासका अन्य खेल संरचनाको तयारीलाई विशेष प्राथमिकता दिइएको छ। सुर्खेतमा आयोजना हुने खेलको संख्या धेरै भएकाले प्रतियोगिता सञ्चालनका क्रममा आवश्यक व्यवस्थापनलाई प्रभावकारी बनाउनुपर्ने देखिन्छ।
त्यससँगै सल्यान, दैलेख, जाजरकोट, कालीकोट, जुम्ला, पश्चिम रुकुमलगायतका जिल्लालाई पनि प्रतियोगितासँग जोड्ने प्रस्ताव गरिएको छ। यसले दशौँ राष्ट्रिय खेलकुदलाई कर्णाली प्रदेशको समग्र खेलकुद विकाससँग जोड्ने अवसर प्रदान गर्नेछ।
प्रस्तावित खेलस्थल टुंगिएसँगै तयारीले गति लिने अपेक्षा
प्रतियोगिताका लागि ३२ खेलका प्रस्तावित खेलस्थल तय भएसँगै अब सम्बन्धित स्थानमा पूर्वाधार तथा व्यवस्थापनको तयारीले थप गति लिने अपेक्षा गरिएको छ। खेलस्थलको अवस्था मूल्यांकन, आवश्यक मर्मत तथा सुधार, खेल सामग्रीको व्यवस्थापन, आवास तथा यातायातको तयारीलगायतका कामलाई प्राथमिकताका साथ अघि बढाउनुपर्नेछ।
दशौँ राष्ट्रिय खेलकुद कर्णालीका लागि केवल राष्ट्रिय स्तरको खेल प्रतियोगिता आयोजना गर्ने अवसर मात्र नभई प्रदेशको खेलकुद पूर्वाधार, खेलाडी उत्पादन र खेल संस्कृतिको विकासका लागि महत्वपूर्ण अवसरका रूपमा हेरिएको छ।
विभिन्न जिल्लालाई प्रतियोगितासँग जोड्दा स्थानीय खेलाडी तथा खेलप्रेमीमा उत्साह बढ्ने र कर्णालीका खेल प्रतिभाले राष्ट्रिय स्तरमा आफ्नो क्षमता प्रदर्शन गर्ने अवसर पाउने अपेक्षा गरिएको छ।
आगामी मंसिर १६ देखि २७ गतेसम्म हुने प्रतियोगितालाई सफल बनाउन अब प्रस्तावित खेलस्थलको अन्तिम टुंगो, पूर्वाधार तयारी र व्यवस्थापनका कामलाई समयमै पूरा गर्नु आयोजकका लागि मुख्य प्राथमिकता हुनेछ। प्रस्तावित ३२ खेलस्थलको तयारी प्रभावकारी रूपमा अघि बढाउन सके दशौँ राष्ट्रिय खेलकुद कर्णालीको खेलकुद इतिहासमा महत्वपूर्ण र स्मरणीय प्रतियोगिताका रूपमा स्थापित हुने अपेक्षा गरिएको छ।