काठमाडौँ, साउन ५ गते ।
विश्व फुटबल महासङ्घ (फिफा) ले फिफा विश्वकप–२०२६ मा सहभागी सबै ४८ टोलीको अन्तिम वरीयता सार्वजनिक गरेको छ। प्रतियोगिताभरको प्रदर्शन, प्राप्त अंक, गोल अन्तर र गोल सङ्ख्याका आधारमा तयार गरिएको अन्तिम वरीयतामा नयाँ विश्वविजेता स्पेन शीर्ष स्थानमा रहँदा उपविजेता अर्जेन्टिना दोस्रो स्थानमा सीमित भएको छ। तेस्रो स्थानमा इंग्ल्यान्ड र चौथो स्थानमा फ्रान्स रहेका छन्।
फिफाका अनुसार समान चरणबाट बाहिरिएका टोलीको अन्तिम स्थान निर्धारण गर्दा समूह चरण र नकआउट चरणमा प्राप्त कुल अंक, गोल अन्तर तथा प्रतियोगिताभर गरेको गोललाई आधार बनाइएको हो। यस प्रणालीले प्रत्येक टोलीको समग्र प्रदर्शनलाई मूल्याङ्कन गर्ने भएकाले अन्तिम वरीयतालाई विश्वकपको आधिकारिक निष्कर्षका रूपमा हेरिन्छ।
स्पेनको ऐतिहासिक अभियान
स्पेनले विश्वकप इतिहासमा दोस्रो पटक उपाधि जित्दै प्रतियोगिताको सर्वाधिक प्रभावशाली टोलीका रूपमा आफूलाई स्थापित गरेको छ। समूह चरणको पहिलो खेलमा केप भर्डेसँग गोलरहित बराबरीमा रोकिए पनि त्यसपछि स्पेनले लगातार सात खेल जित्दै अविजित यात्रालाई उपाधिसम्म पुर्यायो।
नकआउट चरणमा स्पेनले क्रमशः साउदी अरेबिया, उरुग्वे, अस्ट्रिया, पोर्चुगल, बेल्जियम र फ्रान्सलाई पराजित गर्दै फाइनलमा स्थान बनाएको थियो। फाइनलमा साविक विश्वविजेता अर्जेन्टिनालाई अतिरिक्त समयमा १–० ले हराउँदै स्पेनले विश्व फुटबलको सर्वोच्च उपाधि उचाल्यो। प्रतियोगिताभर स्पेनले केवल एक गोल मात्र बेहोरेको तथ्यले उसको रक्षापङ्क्तिको उत्कृष्ट प्रदर्शनलाई समेत पुष्टि गरेको छ।
उपाधिबाट एक कदम टाढा अर्जेन्टिना
सन् २०२२ को विश्वविजेता अर्जेन्टिना लगातार दोस्रो पटक विश्वकप जित्ने लक्ष्यका साथ मैदानमा उत्रिएको थियो। समूह चरणका तीनै खेल जित्दै नकआउटमा पुगेको अर्जेन्टिनाले त्यसपछि केप भर्डे, इजिप्ट, स्विट्जरल्यान्ड र इंग्ल्यान्डलाई पराजित गर्दै फाइनलसम्मको यात्रा तय गरेको थियो।
कप्तान लियोनल मेसीले प्रतियोगिताभर प्रेरणादायी प्रदर्शन गरे पनि फाइनलमा स्पेनसँग अतिरिक्त समयमा पराजित भएपछि अर्जेन्टिना उपविजेतामै सीमित रह्यो। लगातार दोस्रो पटक फाइनल खेल्नु भने अर्जेन्टिनाका लागि उल्लेखनीय उपलब्धिका रूपमा लिइएको छ।
६० वर्षपछि इंग्ल्यान्डको ऐतिहासिक उपलब्धि
इंग्ल्यान्डले सन् १९६६ पछि पहिलो पटक विश्वकपमा शीर्ष तीनभित्र स्थान बनाउन सफल भयो। समूह चरणमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै शीर्ष स्थान हासिल गरेको इंग्ल्यान्डले नकआउट चरणमा डिआर कङ्गो, मेक्सिको र नर्वेलाई पराजित गर्दै सेमिफाइनलमा प्रवेश गरेको थियो।
सेमिफाइनलमा अर्जेन्टिनासँग पराजित भएपछि इंग्ल्यान्डले तेस्रो स्थानका लागि भएको खेलमा फ्रान्सलाई रोमाञ्चक प्रतिस्पर्धामा ६–४ ले हराउँदै प्रतियोगिताको सुखद अन्त्य गर्यो। उच्च गोल भएको उक्त खेल विश्वकपकै सबैभन्दा रोमाञ्चक खेलमध्ये एक बनेको थियो।
फ्रान्स अन्तिम दुई खेलमा चुक्यो
उपाधिको प्रमुख दाबेदार मानिएको फ्रान्सले समूह चरणमा सेनेगल, इराक र नर्वेलाई हराउँदै प्रभावशाली सुरुआत गरेको थियो। त्यसपछि नकआउट चरणमा स्वीडेन, पाराग्वे र मोरक्कोलाई पराजित गर्दै अन्तिम चारमा पुगेको फ्रान्स सेमिफाइनलमा स्पेनसँग तथा तेस्रो स्थानको खेलमा इंग्ल्यान्डसँग पराजित भएपछि चौथो स्थानमा सीमित रह्यो।
नर्वेको ऐतिहासिक पुनरागमन
२८ वर्षपछि विश्वकपमा फर्किएको नर्वेले प्रतियोगितामा सबैलाई प्रभावित पार्दै पाँचौँ स्थान हासिल गर्यो। एर्लिङ हालान्डको कप्तानीमा रहेको टोलीले समूह चरण पार गरेपछि कोट डिभोर र ब्राजिललाई हराउँदै क्वाटरफाइनल पुगेको थियो। अन्तिम आठमा इंग्ल्यान्डसँग अतिरिक्त समयमा पराजित भए पनि नर्वेको प्रदर्शनलाई प्रतियोगिताको सबैभन्दा सुखद आश्चर्यमध्ये एक मानिएको छ।
बेल्जियमको दमदार पुनरागमन
कतार विश्वकप–२०२२ मा निराशाजनक प्रदर्शन गरेको बेल्जियमले यसपटक उल्लेखनीय पुनरागमन गर्यो। समूह चरण पार गरेपछि सेनेगलविरुद्ध दुई गोलले पछि परेको अवस्था उल्टाउँदै जित निकालेको बेल्जियमले अमेरिकालाई ४–१ ले हराएर क्वाटरफाइनल पुगेको थियो। अन्ततः स्पेनसँग पराजित भएपछि बेल्जियम छैटौँ स्थानमा रह्यो।
मोरक्को र स्विट्जरल्यान्डको प्रभावशाली यात्रा
अफ्रिकी टोली मोरक्कोले कतार विश्वकपको ऐतिहासिक सेमिफाइनल यात्रापछि यसपटक पनि उत्कृष्ट प्रदर्शन दोहोर्यायो। समूह चरणमा ब्राजिलसँग बराबरी खेल्दै स्कटल्यान्ड र हैटीलाई पराजित गरेको मोरक्कोले त्यसपछि नेदरल्यान्ड्स र आयोजक क्यानडालाई हराएर अन्तिम आठमा स्थान बनाएको थियो। क्वाटरफाइनलमा फ्रान्ससँग पराजित भएपछि मोरक्को सातौँ स्थानमा रह्यो।
स्विट्जरल्यान्डले पनि प्रभावशाली प्रदर्शन गर्दै समूह विजेता बन्यो। बोस्निया एन्ड हर्जेगोभिना र क्यानडालाई हराउँदै तथा कतारसँग बराबरी खेल्दै नकआउट पुगेको टोलीले अल्जेरियालाई पराजित गरेर क्वाटरफाइनलमा स्थान बनायो। अन्तिम आठमा अर्जेन्टिनासँग ३–१ ले पराजित भए पनि समग्र प्रदर्शनका आधारमा स्विट्जरल्यान्डले मोरक्कोसँग संयुक्त सातौँ स्थान प्राप्त गर्यो।
सहआयोजक मेक्सिकोको उत्कृष्ट प्रदर्शन
सहआयोजक मेक्सिकोले घरेलु समर्थकमाझ उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै नवौँ स्थान हासिल गर्यो। विश्व फुटबलका परम्परागत शक्तिराष्ट्रमध्ये ब्राजिल ११औँ तथा पोर्चुगल १३औँ स्थानमा सीमित हुँदा जर्मनी १८औँ, नेदरल्यान्ड्स १७औँ र क्रोएसिया २०औँ स्थानमा रहे।
एसियाली टोलीमध्ये जापान उत्कृष्ट
एसियाली टोलीमध्ये जापान २१औँ स्थानमा रहँदै सबैभन्दा सफल टोली बन्यो। त्यसपछि अष्ट्रेलिया २२औँ, दक्षिण अफ्रिका २५औँ, अस्ट्रिया २८औँ, बोस्निया एन्ड हर्जेगोभिना २९औँ, अल्जेरिया ३०औँ, सेनेगल ३१औँ तथा पहिलो पटक विश्वकप खेलेको केप भर्डे ३२औँ स्थानमा रहे।
त्यसैगरी इरान ३३औँ, दक्षिण कोरिया ३४औँ, टर्की ३५औँ, स्कटल्यान्ड ३६औँ, उरुग्वे ३७औँ, साउदी अरेबिया ३८औँ, चेकिया ३९औँ, न्युजिल्यान्ड ४०औँ, कतार ४१औँ, कुरासाओ ४२औँ, पानामा ४३औँ, जोर्डन ४४औँ, हैटी ४५औँ, उज्बेकिस्तान ४६औँ, ट्युनिसिया ४७औँ तथा इराक ४८औँ स्थानमा रहेका छन्।
४८ टोली सहभागी भएको पहिलो विश्वकपका रूपमा रहेको फिफा विश्वकप–२०२६ ले विश्व फुटबलमा नयाँ प्रतिस्पर्धात्मक युगको सुरुआत गरेको विश्लेषण गरिएको छ। विस्तारित प्रतियोगिताले नयाँ राष्ट्रहरूलाई विश्व मञ्चमा आफूलाई प्रमाणित गर्ने अवसर दिएको छ भने अन्तिम वरीयताले प्रत्येक टोलीको समग्र प्रदर्शनलाई आधिकारिक रूपमा अभिलेखीकरण गरेको छ।