काठमाडौँ, साउन ५ गते ।
दक्षिण एसियाली फुटबलको सबैभन्दा प्रतिष्ठित प्रतियोगिता साफ च्याम्पियनसिप–२०२६ बङ्गलादेशको राजधानी ढाकामा आयोजना हुने भएको छ। दक्षिण एसियाली फुटबल महासङ्घ (साफ) को बोर्ड बैठकले प्रतियोगिता आगामी नोभेम्बर ४ देखि १७ तारिखसम्म सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेको हो। यससँगै दक्षिण एसियाका उत्कृष्ट राष्ट्रिय टोलीबीच हुने प्रतिस्पर्धाको मिति र आयोजकको औपचारिक टुङ्गो लागेको छ।
साफले सार्वजनिक गरेको तालिकाअनुसार प्रतियोगिता करिब दुई सातासम्म सञ्चालन हुनेछ। प्रतियोगितामा दक्षिण एसियाली क्षेत्रका सदस्य राष्ट्रहरूबीच उपाधिका लागि प्रतिस्पर्धा हुनेछ। तर विश्व फुटबलको सर्वोच्च निकाय फिफाबाट अखिल नेपाल फुटबल सङ्घ (एन्फा) माथि लगाइएको निलम्बनका कारण नेपालको सहभागिता भने अन्योलमा परेको छ। निलम्बन समयमै फुकुवा नभए नेपाल प्रतियोगिताबाट बाहिरिन सक्ने सम्भावना रहेको छ।
नेपाल दक्षिण एसियाली फुटबलमा बलियो प्रतिस्पर्धी टोलीका रूपमा परिचित भए पनि पछिल्लो समय प्रशासनिक समस्याले अन्तर्राष्ट्रिय सहभागितामा चुनौती थपिएको छ। फिफाको निलम्बन हटेमा मात्र नेपालले साफ च्याम्पियनसिपमा सहभागिता जनाउन पाउनेछ। यस विषयमा एन्फा, साफ र फिफाबीच आवश्यक छलफल जारी रहने अपेक्षा गरिएको छ।
सन् १९९३ देखि सुरु भएको साफ च्याम्पियनसिपको यो १५औँ संस्करण हुनेछ। प्रतियोगिता बङ्गलादेशमा भने चौथोपटक आयोजना हुन लागेको हो। यसअघि सन् २००३, २००९ र २०१८ का संस्करण पनि ढाकामै सम्पन्न भएका थिए। दक्षिण एसियाली फुटबलको विकास र प्रतिस्पर्धात्मक स्तर उकास्ने उद्देश्यले सुरु गरिएको प्रतियोगिता अहिले यस क्षेत्रकै सबैभन्दा ठूलो फुटबल प्रतियोगिताका रूपमा स्थापित भइसकेको छ।
प्रतियोगिताको इतिहासमा भारत सबैभन्दा सफल टोलीका रूपमा रहेको छ। हालसम्म सम्पन्न १४ संस्करणमध्ये भारतले नौ पटक उपाधि जित्दै आफ्नो दबदबा कायम राखेको छ। माल्दिभ्सले दुई पटक च्याम्पियन बन्न सफल भएको छ भने श्रीलङ्का, बङ्गलादेश र अफगानिस्तानले एक–एक पटक उपाधि जितेका छन्। अफगानिस्तान अहिले साफको सदस्य राष्ट्र भने होइन।
नेपालले भने अहिलेसम्म साफ च्याम्पियनसिपको उपाधि जित्न सकेको छैन। सन् २०२१ मा माल्दिभ्समा सम्पन्न प्रतियोगितामा नेपाल पहिलो पटक फाइनलमा पुग्दै इतिहास रचेको थियो। त्यस संस्करणमा भारतसँग फाइनलमा पराजित भएपछि नेपाल उपविजेतामै सीमित भएको थियो। यही उपलब्धि नै साफ च्याम्पियनसिपमा नेपालको हालसम्मकै उत्कृष्ट प्रदर्शनका रूपमा रहेको छ।
यसपटकको प्रतियोगिता नेपालको फुटबलका लागि विशेष महत्त्वको मानिएको छ। फिफाको निलम्बन समयमै हटे नेपालले दक्षिण एसियाली उपाधिको सपना पुनः पछ्याउने अवसर पाउनेछ। तर निलम्बन कायमै रहे नेपाली टोली प्रतियोगिताबाट वञ्चित हुने अवस्था सिर्जना हुने भएकाले नेपाली फुटबल समर्थकको ध्यान अहिले एन्फाको अवस्थातर्फ केन्द्रित भएको छ।
साफ च्याम्पियनसिप–२०२६ ले दक्षिण एसियाली फुटबलमा नयाँ प्रतिस्पर्धा र रोमाञ्च थप्ने अपेक्षा गरिएको छ। घरेलु समर्थकमाझ खेल्ने अवसर पाएको बङ्गलादेश उपाधिका लागि चुनौतीपूर्ण टोली बन्ने अनुमान गरिएको छ भने भारत आफ्नो वर्चस्व कायम राख्ने लक्ष्यमा हुनेछ। नेपालको सहभागिता हुने वा नहुने भन्ने विषय भने आगामी दिनमा फिफाको निर्णयसँगै स्पष्ट हुने छ।