काठमाडौं असोज १६ गते ।
दक्षिण अफ्रिका, जिम्बाबे र नामिबियामा संयुक्त रूपमा आयोजना हुने सन् २०२७ को आईसीसी एकदिवसीय क्रिकेट विश्वकपको समूह विभाजन तथा खेलतालिका सार्वजनिक भएको छ। दक्षिण अफ्रिकाको केप टाउनमा बिहीबार आयोजित विशेष कार्यक्रममा आईसीसीले विश्वकपको समूह संरचना, प्रतियोगिताको प्रारूप र खेलतालिका सार्वजनिक गरेको हो।
सार्वजनिक समूह विभाजनअनुसार विश्वकपको मुख्य चरणमा सहभागी हुने टोलीलाई दुई समूहमा विभाजन गरिएको छ। समूह ‘ए’ मा अफगानिस्तान, अस्ट्रेलिया, भारत, पाकिस्तान, जिम्बाबे र छनोट प्रतियोगिताबाट आउने एक टोली रहेका छन्।
यस्तै, समूह ‘बी’ मा आयोजक दक्षिण अफ्रिकासहित इंग्ल्यान्ड, न्युजिल्यान्ड, बंगलादेश, श्रीलंका र छनोट प्रतियोगिताबाट आउने अर्को टोली रहेका छन्।
विश्वकपको समूह चरणमै क्रिकेटका दुई ठूला टोली भारत र अस्ट्रेलियाबीच प्रतिस्पर्धा हुनेछ। यी दुई टोलीबीचको खेललाई प्रतियोगिताको सुरुआती चरणकै आकर्षक खेलका रूपमा हेरिएको छ। सन् २०२३ मा भारतमै भएको अघिल्लो एकदिवसीय विश्वकपको फाइनलमा अस्ट्रेलियाले भारतलाई पराजित गर्दै छैटौँपटक विश्वकपको उपाधि जितेको थियो।
यस्तो हुनेछ विश्वकपको नयाँ ढाँचा
सन् २०२७ को विश्वकपमा यसअघिका संस्करणभन्दा फरक प्रारूप लागू गरिएको छ। नयाँ ढाँचाअनुसार एकदिवसीय विश्वकपमा मुख्य समूह चरणमा कुल १२ टोली रहनेछन्।
ओडीआई वरियताका शीर्ष आठ टोलीसँगै सहआयोजक दक्षिण अफ्रिका र जिम्बाबेले मुख्य समूह चरणमा सोझै स्थान बनाएका छन्। यसबाहेक विश्वकप छनोट प्रतियोगिताको विजेता पनि मुख्य समूह चरणमा प्रवेश गर्नेछ। यसरी मुख्य चरणका ११ टोलीको टुंगो लाग्नेछ भने बाँकी एक स्थानका लागि थप प्रतिस्पर्धा हुनेछ।
विश्वकप छनोट प्रतियोगितामा दोस्रो, तेस्रो र चौथो स्थान हासिल गर्ने टोलीले भने मुख्य समूह चरणमा पुग्नका लागि पहिलो चरणको ‘सुपर सिरिज’ खेल्नुपर्नेछ। तीन टोली सहभागी हुने यस चरणमा प्रत्येक टोलीले अर्को टोलीसँग दुई–दुई खेल खेल्नेछन्।
सुपर सिरिजमा सबैभन्दा राम्रो प्रदर्शन गर्ने टोलीले मात्र विश्वकपको मुख्य समूह चरणमा स्थान बनाउनेछ। बाँकी दुई टोली भने विश्वकपको मुख्य चरणमा पुग्न असफल हुनेछन्।
मुख्य चरणमा १२ टोली, सुपर ७ मा आठ टोली
मुख्य समूह चरणमा पुगेका १२ टोलीलाई दुई समूहमा विभाजन गरिनेछ। प्रत्येक समूहमा रहेका टोलीले समूह चरणमा प्रतिस्पर्धा गर्नेछन्।
दुवै समूहका शीर्ष तीन–तीन टोली गरी कुल छ टोली अर्को चरणमा पुग्नेछन्। त्यसबाहेक दुवै समूहमा चौथो स्थानमा रहने टोलीमध्ये उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने एक टोलीले पनि अर्को चरणमा स्थान बनाउनेछ।
यसरी कुल सात टोली ‘सुपर ७’ चरणमा पुग्नेछन्। सुपर ७ मा राउन्ड रोबिन ढाँचामा प्रतिस्पर्धा हुनेछ, जहाँ टोलीहरूले एकअर्काविरुद्ध खेल्नेछन्।
सुपर ७ चरणको अन्त्यमा अंकतालिकाको शीर्ष चार स्थानमा रहने टोली सेमिफाइनलमा प्रवेश गर्नेछन्। सेमिफाइनलबाट विजयी हुने दुई टोलीबीच उपाधिका लागि फाइनल खेल हुनेछ।
विश्वकप छनोटमा १० टोलीबीच प्रतिस्पर्धा
विश्वकपको मुख्य प्रतियोगितामा पुग्नुअघि छनोट प्रक्रिया पनि महत्वपूर्ण हुनेछ। विश्वकप छनोट प्रतियोगितामा कुल १० टोलीले सहभागिता जनाउनेछन्।
यसमा सहआयोजकबाहेक ओडीआई वरियताका दुई पूर्ण सदस्य राष्ट्र, आईसीसी क्रिकेट विश्वकप लिग–२ बाट आउने शीर्ष चार टोली तथा विश्वकप छनोट प्लेअफबाट छनोट भएर आउने चार टोली सहभागी हुनेछन्।
विश्वकप छनोट प्लेअफमा भने लिग–२ को पुछारमा रहने चार टोली र च्यालेन्ज लिगबाट आउने चार टोलीबीच प्रतिस्पर्धा हुनेछ। आठ टोलीबीच हुने प्लेअफबाट शीर्ष चार टोलीले विश्वकप छनोट प्रतियोगितामा स्थान सुरक्षित गर्नेछन्।
त्यसपछि विश्वकप छनोट प्रतियोगितामा १० टोलीबीच प्रतिस्पर्धा हुनेछ। उक्त प्रतियोगिताको विजेताले सिधै २०२७ विश्वकपको मुख्य समूह चरणमा स्थान बनाउनेछ।
यसबाहेक छनोट प्रतियोगितामा शीर्ष स्थान हासिल गर्न नसकेका टोलीका लागि पनि मुख्य चरणमा पुग्ने अवसर रहनेछ। छनोट प्रतियोगिताको शीर्ष चारभित्र पर्ने टोलीले निर्धारित प्रक्रियाअनुसार विश्वकपको मुख्य समूह चरणमा पुग्ने सम्भावना कायम राख्नेछन्।
नेपालको पनि विश्वकप पुग्ने बाटो खुला
नेपालका लागि पनि सन् २०२७ को विश्वकपसम्म पुग्ने बाटो यही छनोट प्रक्रियाबाट अघि बढ्नेछ। नेपालको लिग–२ को अवस्था र प्रदर्शनका आधारमा विश्वकप छनोट प्लेअफमा स्थान बनाउने सम्भावना रहेको छ।
यदि नेपालले प्लेअफमा स्थान बनाएर त्यहाँबाट शीर्ष चारमा रहँदै विश्वकप छनोट प्रतियोगितामा प्रवेश गर्न सकेको खण्डमा विश्वकप पुग्ने सम्भावना थप बलियो हुनेछ। त्यसपछि छनोट प्रतियोगितामा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै आवश्यक स्थान हासिल गर्न सके नेपालले २०२७ को विश्वकपको मुख्य समूह चरणमा स्थान बनाउन सक्नेछ।
यसअघि नेपालले सन् २०१४ मा टी–२० विश्वकप खेले पनि एकदिवसीय विश्वकपको मुख्य प्रतियोगितामा भने स्थान बनाउन सकेको छैन। त्यसैले सन् २०२७ को विश्वकप नेपाली क्रिकेटका लागि ऐतिहासिक अवसर बन्न सक्नेछ।