काठमाडौँ, साउन ३ गते।
विश्व फुटबलका दुई महाशक्ति अर्जेन्टिना र स्पेनबीच फिफा विश्वकप २०२६ को उपाधिका लागि आइतबार राति अमेरिकाको न्युजर्सीमा बहुप्रतीक्षित फाइनल हुँदैछ। विश्व फुटबलका करोडौं समर्थकको ध्यान केन्द्रित भएको यस खेलले नयाँ विश्व च्याम्पियनको टुंगो लगाउने मात्र होइन, दुई फरक पुस्ताका महान् खेलाडीबीचको प्रतीकात्मक भिडन्त पनि प्रस्तुत गर्नेछ।
विश्व च्याम्पियन अर्जेन्टिना लगातार दोस्रो पटक उपाधि रक्षा गर्ने लक्ष्यमा मैदान उत्रिँदै छ भने युरोपेली च्याम्पियन स्पेन सन् २०१० पछिको दोस्रो विश्वकप उपाधि जित्ने अभियानमा रहेको छ। यस फाइनललाई दक्षिण अमेरिकी र युरोपेली फुटबल शैलीको प्रतिस्पर्धा, अनुभव र युवा जोसको टक्कर तथा लियोनेल मेसी र लामिने यमालबीचको ऐतिहासिक भिडन्तका रूपमा हेरिएको छ।
मेसीको सम्भावित अन्तिम विश्वकप फाइनल
अर्जेन्टिनाका कप्तान लियोनेल मेसीका लागि यो खेल विशेष महत्त्वको छ। ३९ वर्षीय मेसीले कतारमा सन् २०२२ मा विश्वकप जित्दै आफ्नो लामो प्रतीक्षा अन्त्य गरेका थिए। त्यतिबेला उनले सात गोल र तीन असिस्ट गर्दै टोलीलाई च्याम्पियन बनाएका थिए भने फाइनलमा दुई गोल गरेका थिए।
यसपटक पनि अर्जेन्टिनाको मुख्य भरोसा मेसी नै बनेका छन्। प्रतियोगिताभर उनले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै आठ गोल र चार असिस्ट गरिसकेका छन्। क्वाटरफाइनलअघि लगातार पाँच खेलमा गोल गरेका मेसीले स्विट्जरल्यान्डविरुद्धको क्वाटरफाइनल र इंग्ल्यान्डविरुद्धको सेमिफाइनलमा गोल गर्न नसके पनि दुवै खेलमा निर्णायक असिस्ट गर्दै आफ्नो प्रभाव कायम राखेका थिए। इंग्ल्यान्डविरुद्धको सेमिफाइनलमा उनी ‘प्लेयर अफ दि म्याच’ समेत घोषित भएका थिए।
मेसी गोल्डेन बुटको दौडमा पनि अग्रस्थानमा छन्। यदि अर्जेन्टिनाले उपाधि जित्न सफल भयो भने मेसी आफ्नो करियरमा दोस्रो पटक विश्वकप ट्रफी उचाल्ने दुर्लभ उपलब्धि हासिल गर्नेछन्। जुलियन अल्भारेज, लाउटारो मार्टिनेज, इन्जो फर्नान्डेज र एलेक्सिस म्याक एलिस्टरजस्ता खेलाडीले पनि उनलाई सशक्त साथ दिइरहेका छन्।
कठिन बाटो पार गर्दै फाइनलमा अर्जेन्टिना
फाइनलसम्म पुग्ने अर्जेन्टिनाको यात्रा सहज भने रहेन। समूह चरणमा अल्जेरिया, अस्ट्रिया र जोर्डनलाई पराजित गर्दै सहज रूपमा नकआउट चरण पुगेको अर्जेन्टिनाले त्यसपछि लगातार कठिन चुनौती सामना गर्यो।
अन्तिम १६ मा इजिप्टविरुद्ध अन्तिम ११ मिनेटसम्म दुई गोलले पछि परेको अवस्था उल्टाउँदै जित निकाल्यो। क्वार्टरफाइनलमा स्विट्जरल्यान्डलाई अतिरिक्त समयमा ३–१ ले हरायो भने सेमिफाइनलमा इंग्ल्यान्डविरुद्ध ८५औँ मिनेटसम्म १–० ले पछि पर्दा पनि अन्तिम समयमा इन्जो फर्नान्डेज र लाउटारो मार्टिनेजको गोलमा २–१ को अविस्मरणीय पुनरागमन गर्दै फाइनलमा स्थान बनायो।
यसअघि प्रि–क्वार्टरफाइनलमा नवप्रवेशी केप भेर्डेलाई अतिरिक्त समयमा ३–२ ले पराजित गरेको थियो। प्रतियोगिताभर अर्जेन्टिनाले अन्तिम समयसम्म हार नमान्ने चरित्र प्रस्तुत गरेको छ। सन् २०२२ मा विश्वकप जितेको टोलीका २६ खेलाडीमध्ये १७ जना अहिले पनि टोलीमा छन्, जसले अर्जेन्टिनालाई अनुभवको हिसाबले निकै बलियो बनाएको छ।
यदि अर्जेन्टिनाले उपाधि जित्यो भने सन् १९७८, १९८६ र २०२२ पछि चौथो पटक विश्व च्याम्पियन बन्नेछ। साथै सन् १९६२ मा ब्राजिलपछि लगातार दुई विश्वकप जित्ने पहिलो टोली बन्ने अवसर पनि अर्जेन्टिनासँग हुनेछ।
आत्मविश्वासले भरिएको स्पेन
स्पेन भने यस विश्वकपमा सबैभन्दा प्रभावशाली टोलीका रूपमा देखिएको छ। प्रशिक्षक लुइस डे ला फुएन्टेको नेतृत्वमा रहेको टोलीले पहिलो खेलमा केप भेर्डेसँग गोलरहित बराबरी खेलेपछि आलोचना खेपेको थियो। तर त्यसपछि स्पेनले आफ्नो लय फर्काउँदै लगातार उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेको छ।
समूह चरणमा उरुग्वे र साउदी अरेबियालाई पराजित गर्दै समूह विजेता बनेको स्पेनले नकआउट चरणमा अस्ट्रिया, पोर्चुगल, बेल्जियम र सेमिफाइनलमा फ्रान्सलाई हराउँदै फाइनलको यात्रा तय गरेको हो।
स्पेनले प्रतियोगितामा हालसम्म १२ गोल गर्दा मात्र एक गोल बेहोरेको छ। गोलरक्षक उनाई सिमोनले लगातार ६५० मिनेटसम्म विश्वकपमा गोल नखाई कीर्तिमानसमेत बनाएका थिए। टोलीको सन्तुलित खेल, बलमाथिको नियन्त्रण र तीव्र आक्रमणले स्पेनलाई उपाधिको बलियो दाबेदार बनाएको छ।
मिडफिल्डमा रोड्री, पेड्री र फाबियन रुइजको उत्कृष्ट संयोजन रहेको स्पेनलाई १९ वर्षीय स्टार लामिने यमालले थप सशक्त बनाएका छन्। आक्रमणमा मिकेल ओयारजाबाल पाँच गोलसहित टोलीका प्रमुख गोलकर्ता बनेका छन् भने मिकेल मेरिनोले स्थानापन्न खेलाडीका रूपमा निर्णायक प्रदर्शन गर्दै आएका छन्।
स्पेन सन् २०२४ युरोपियन च्याम्पियनसिप र युइएफए नेसन्स लिग जितिसकेको टोली भएकाले पनि आत्मविश्वास उच्च छ।
यमाल बनाम मेसी : दुई पुस्ताको प्रतीकात्मक भिडन्त
विश्व फुटबलका समर्थकले यस फाइनललाई लियोनेल मेसी र लामिने यमालबीचको पुस्तान्तरणको खेलका रूपमा पनि लिएका छन्। एकातिर विश्व फुटबलका महानतम खेलाडीमध्ये एक मेसी छन् भने अर्कोतर्फ भविष्यका सुपरस्टारका रूपमा हेरिएका १९ वर्षीय यमाल छन्।
मेसीको अनुभव, नेतृत्व र निर्णायक क्षमताको परीक्षा हुनेछ भने यमाल आफ्नो गतिशील खेल, ड्रिब्लिङ र सिर्जनात्मक शैलीबाट विश्व फुटबलमा नयाँ युगको संकेत दिन चाहन्छन्।
बराबरीको इतिहास
अर्जेन्टिना र स्पेनबीच हालसम्म १४ अन्तर्राष्ट्रिय खेल भएका छन्। दुवैले समान ६–६ खेल जितेका छन् भने दुई खेल बराबरीमा सकिएका छन्।
विश्वकप इतिहासमा भने यी दुई टोलीबीच एक पटक मात्र भेट भएको छ। सन् १९६६ को विश्वकपको समूह चरणमा अर्जेन्टिनाले स्पेनलाई २–१ ले पराजित गरेको थियो। त्यसयता विश्वकपमा पहिलो पटक यी दुई टोली उपाधिका लागि आमनेसामने हुन लागेका हुन्।
विश्व फुटबलको नजर न्युजर्सीमा
फाइनलसँगै विश्व फुटबलले नयाँ इतिहास लेख्नेछ। अर्जेन्टिनाले लगातार दोस्रो पटक विश्वकप जितेर आफ्नो प्रभुत्व कायम राख्छ वा स्पेनले १६ वर्षपछि पुनः विश्व च्याम्पियन बन्दै नयाँ स्वर्णिम अध्याय सुरु गर्छ भन्ने टुंगो अब ९० मिनेट, वा आवश्यक परे अतिरिक्त समय र पेनाल्टी सुटआउटले लगाउनेछ।
विश्वभरका फुटबल समर्थकको नजर अहिले न्युजर्सीमा केन्द्रित छ, जहाँ अनुभव, प्रतिभा, रणनीति र साहसबीचको अन्तिम भिडन्तले विश्व फुटबलको नयाँ सम्राट घोषणा गर्नेछ।