काठमाडौं, असोज २९ गते।
फिफा विश्वकप फुटबलको इतिहासमा पहिलो पटक एसिया महादेशबाट आठ टिम सिधै विश्वकपका लागि छनोट भएका छन्।
एसियन छनोटको चौथो चरण सकिँदा कतार र साउदी अरेबियाले अन्तिम दुई स्थान सुनिश्चित गरेसँगै एसियाबाट विश्वकप यात्रामा जाने राष्ट्रसंख्या ८ पुगेको हो।
कतार र साउदीको अन्तिम प्रवेश
चौथो चरणमा कतारले युएईलाई २–१ ले पराजित गर्दै समूह ‘ए’ को शीर्ष स्थानमा रहँदै विश्वकप टिकट काट्यो।
उता, समूह ‘बी’ मा साउदी अरेबिया र इराकबीचको खेल गोलरहित बराबरीमा सकियो। अंक समान भए पनि गोल अन्तरका आधारमा साउदी अरेबिया भाग्यमानी बन्दै विश्वकपमा प्रवेश गर्न सफल भयो।
यससँगै एसियाबाट जापान, इरान, दक्षिण कोरिया, अष्ट्रेलिया, उज्बेकिस्तान, जोर्डन, कतार र साउदी अरेबिया सन् २०२६ को विश्वकपका लागि छनोट भएका छन्।
आगामी विश्वकप अमेरिका, मेक्सिको र क्यानडामा संयुक्त रूपमा आयोजना हुँदैछ।
४८ टिमको विश्वकपले बढायो एसियाको अवसर
फिफाले यसपटक विश्वकपमा सहभागी टिमको संख्या ३२ बाट बढाएर ४८ पुर्याएको छ।
यसका कारण एसियाको कोटा पनि बढेर ८ सिधै छनोट हुने र १ टोली अन्तरमहादेशीय प्लेअफ खेल्ने व्यवस्था गरिएको छ।
यदि उक्त प्लेअफ टिमले जित निकाल्न सफल भयो भने, एसियाबाट विश्वकपमा सहभागी हुने राष्ट्रसंख्या ९ पुग्ने सम्भावना छ।
छनोट प्रक्रिया : तेस्रो र चौथो चरणको नतिजा
तेस्रो चरणको छनोटबाट इरान, उज्बेकिस्तान, दक्षिण कोरिया, जोर्डन, जापान र अष्ट्रेलियाले सिधै विश्वकप स्थान सुरक्षित गरेका थिए।
बाँकी दुई स्थानका लागि चौथो चरणमा ६ टिमलाई दुई समूहमा विभाजन गरी प्रतिस्पर्धा गराइएको थियो।
त्यसक्रममा कतार समूह ‘ए’ र साउदी अरेबिया समूह ‘बी’ का विजेता बन्दै विश्वकपमा छनोट भए।
अन्तरमहादेशीय प्लेअफको बाटो
समूह उपविजेता बनेका संयुक्त अरब इमिरेट्स यूएई र इराकले अब एसियाकै पाँचौँ चरणको छनोटमा दुई लेगको प्लेअफ खेल्नेछन्।
त्यस प्लेअफको विजेता टोलीले अन्तरमहादेशीय छनोट खेल्ने अवसर पाउनेछ।
त्यहाँ जित निकाल्न सके एसियाबाट अर्को टिम पनि विश्वकप पुग्नेछ।
एसियाको विश्वकप यात्राको ऐतिहासिक क्रम
सन् २०२२ मा कतारमा भएको विश्वकपमा ६ टिमले एसियाबाट प्रतिस्पर्धा गरेका थिए — आयोजकको रूपमा कतार, र छनोटबाट जापान, दक्षिण कोरिया, इरान, साउदी अरेबिया र अष्ट्रेलिया।
त्यसअघि २०१८ को रुस विश्वकपमा ५ टिम, र १९९८ देखि २०१४ सम्म लगातार पाँच संस्करणमा ४ टिमले मात्र खेल्ने अवसर पाएका थिए।
सन् १९९८ अघि विश्वकपमा सहभागी टिम संख्या २४ मात्र हुँदा एसियालाई २ कोटा सीमित गरिएको थियो।
तर १९९८ बाट टिम संख्या ३२ पुगेपछि एसियाको सहभागिता क्रमशः बढ्दै आएको हो।
विश्वव्यापी छनोट स्थिति
आगामी २०२६ विश्वकपका लागि हालसम्म २८ टिम छनोट भइसकेका छन्।
त्यसमध्ये अफ्रिकाबाट ९, एसियाबाट ८, र दक्षिण अमेरिकाबाट ६ टिम विश्वकपका लागि योग्य भएका छन्।
युरोप र ओसियानियाबाट हालसम्म १–१ टिम मात्र छनोट भएका छन्।
आयोजकको रूपमा अमेरिका, मेक्सिको र क्यानडाले स्वतः सहभागिता पाएका छन्।
अब पनि २० टिम छनोट हुन बाँकी रहेका छन्।
संक्षेपमा : एसियाको ऐतिहासिक उपलब्धि
यसपटकको विश्वकप एसियाली फुटबलका लागि ऐतिहासिक बन्न पुगेको छ।
पहिलो पटक ८ राष्ट्रले सिधै विश्वकपका लागि स्थान सुनिश्चित गर्नु एसियाली फुटबलको उत्थान र प्रतिस्पर्धात्मक स्तरमा आएको वृद्धिको प्रमाण मानिएको छ।
